الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
520
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
مطهّر حضرت رضا عليه السّلام مشرف شد و چندى را در آن سرزمين ولايت آئين زيست كرد و در ظرف اين مدت به فراگيرى علوم پرداخت و مراتب فقه را از خدمت ملا عبد اللّه شوشترى و ديگر دانشوران آن عتبه مقدسه استفاده كرد و در رديف مدرسان آستانه متبركه آن حضرت قرار گرفت و در روزگار شاهعباس كبير علاوه بر تدريسى كه به عهده داشت به سمت خادمى آستانه مباركه نايل آمد و حقوقى از اوقاف روضه مباركه به وى داده مىشد . آنگاه كه ازبكها به آستانه مباركه حملهور شده از هجوم آنها رهائى يافته به قزوين رهسپار شد و چندى در آنجا ماندگار شد و به تدريس پرداخت تا آنكه به درخواست شاه از قزوين به اصفهان انتقال يافته و در كنار مسجدى كه واقع در ميدان نقش جهان بوده و آن را شاهعباس بنيان كرده و به نام « شيخ لطف اللّه » مشهور گرديده اقامت گزيد و در همان مسجد به اقامهء جماعت مىپرداخت و به تدريس فقه و حديث اشتغال مىورزيد . او با لباس كهنه كه شيوه فقيران است به سر مىبرد و به خدمت صالحان و نيكوكاران اقدام مىكرد و حقوقى از اوقاف آن مسجد در اختيار او گذارده مىشد . مؤلف گويد : اگر مراد مؤلف تاريخ عالمآرا از ملا عبد اللّه شوشترى پدر ملا حسن على باشد اشتباه كرده است ؛ زيرا مترجم حاضر مراتب فقه را از او فرانگرفته است و اگر مرادش ملا عبد اللّه شوشترى باشد كه در بخارا به شهادت رسيده است و ترجمهء حال او را پيش از اين نوشتيم درست است و از قرينه هم پيدا است كه مراد مؤلف عالمآرا ملا عبد اللّه شهيد است . سيد جليل ميرزا لطف اللّه حسينى حسنى مرعشى خليفه سلطانى وى دانشورى عامل و پرهيزكارى متقى و زاهدى محدّث و حكيمى متكلم و فقيه و از دانشوران روزگار صفويه و از نوادگان وزير كبير سيد حسين حسينى مشهور به خليفه سلطان و داماد شاهعباس كبير است . تأليفات ارزندهاى از او باقى است از جمله : حاشيه فقيه ، حاشيهء كافى ، حاشيهء تفسير بيضاوى ، شرح نهج البلاغة ، شرح صحيفه كامله ، شرح دعاى سمات و شرح دعاى ندبه .